Finansowanie działalności gospodarczej

finanse firm

Kapitały własne

Finansowanie z zatrzymanego zysku

W literaturze często nazywane jest samofinansowaniem, a jego efektywność zależy od ogólnej efektywności przedsiębiorstwa. Zysk zatrzymany w przedsiębiorstwie może zostać wykorzystany do finansowania działalności, jednocześnie nie pociągając za sobą kosztów i zmiany obowiązujących stosunków własnościowych. Jednocześnie zwiększa to dostępność przedsiębiorstwa do rynku kredytowego, gdyż wykazanie zysków pozytywnie wpływa na wiarygodność kredytową firmy. Oczywiście uwaga ta nie dotyczy sytuacji, w której przedsiębiorstwa księgowo maksymalizuje koszty celem obniżenia wielkości zobowiązań podatkowych. Taka strategia pozwala co prawda na zmniejszenie płatności z tytułu podatków, ale z reguły wywiera również silny, negatywny wpływ na oceną zdolności kredytowej przedsiębiorstwa. Bank może w takim przypadku uznać, że nie będzie ono w stanie spłacić zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w planowanych terminach

Odpisy amortyzacyjne

Znaczenie odpisów amortyzacyjnych zależy od wielkości majątku trwałego przedsiębiorstwa, struktury jego wieku oraz sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, czyli wielkości stosowanych stawek amortyzacyjnych. Stanowią one dla przedsiębiorstwa koszt księgowy, choć jednocześnie nie są wydatkiem. W ten sposób pomniejszają one podstawę opodatkowania i wpływają na niższe płatności z tytułu podatków. W połączeniu z brakiem budżetowania (zaplanowania wpływów, a przynajmniej niezbędnych wydatków, które firma będzie musiała ponieść w dającej się przewidzieć przyszłości), może to spowodować mylne wrażenie, że w przedsiębiorstwie pozostały dodatkowe pieniądze.Amortyzacja

Należy pamiętać o tym, że prawidłowa kalkulacja rentowności powinna uwzględniać koszty związane z odtworzeniem bazy środków trwałych. W sytuacji, w której firma nie dokonuje zmiany profilu dotychczasowej działalności, technologii produkcji itp. oznacza to, że w przyszłości wymagane będą środki na zastąpienie zużytych środków trwałych nowymi. Stąd odpisy amortyzacyjne pozwalają co prawda na krótkoterminowe finansowanie projektów inwestycyjnych, jednak nie rekomenduje się oparcia ich finansowania wyłącznie na środkach własnych (tzw. „wyciągnięcie pieniędzy z obrotu”, do którego zalicza się m.in. finansowanie odpisami amortyzacyjnymi). Oczywiście nie dotyczy to sytuacji, w której firma wcześniej zgromadziła odpowiednie nadwyżki lub też decyduje się na zakupy majątku obrotowego w formie leasingu.

Dopłaty wspólników

Pod względem proceduralnym jest to jedna z najprostszych form finansowania. Podstawowym jej mankamentem jest jednak konieczność posiadania środków pieniężnych przez właścicieli. Jeżeli posiadają oni wolne środki i chcą je wnieść do firmy, to mogą to zrobić poprzez:

  • uchwałę zarządu spółki o podniesieniu kapitału zakładowego,
  • zawarcia przez właściciela umowy pożyczki za spółką,
  • w przypadku działalności gospodarczej osoby fizycznej – wykorzystania prywatnych środków do pokrycia wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W przypadku, w którym właściciele nie dysponują wolnymi środkami istnieje możliwość pozyskania finansowania z kapitałów obcych przez właściciela jako osobę fizyczną (np. kredyt hipoteczny na budowę domu zaciągnięty na 20 – 25 lat), a następnie przeznaczenia części pozyskanych środków na działalność gospodarczą. Oczywiście możliwość ta uzależniona jest od kondycji finansowej właściciela, nie każdy bank oferuje także odpowiedni produkt. Istnieją jednak banki, które taką możliwość oferują – np. w ofercie kredytowej Fortis Bank Polska S.A., skierowanej do klientów indywidualnych, istnieje możliwość przeznaczenia do 25% kredytu na dowolny cel, niekoniecznie związany z budową domu.

finanse przedsiębiorstw

Kapitały obce

Kredyt inwestycyjny

Kredyty inwestycyjne udzielane są z reguły na okresy dłuższe niż jeden rok i służą sfinansowaniu konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych. Przedmiotem finansowania może być każdy środek zaliczany do majątku trwałego przedsiębiorstwa, stąd kredyty inwestycyjne udzielane są na inwestycje:

  • materialne – w rzeczowe składniki majątku trwałego (urządzenia, budynki)
  • niematerialne – w wartości niematerialne i prawne
  • finansowe – w papiery wartościowe (akcje, udziały)

Kredyt udzielany jest w rachunku kredytu, a jego wykorzystanie odbywa się w formie realizacji przez bank zleceń płatniczych kredytobiorcy, które wiążą się z realizacją kredytowanej inwestycji. Najczęściej kredytobiorca przedstawia faktury, które następnie opłaca bank przelewając określona kwotę środków pieniężnych na rachunki kontrahentów. W przypadku inwestycji, której okres realizacji jest rozłożony w czasie, wypłata kredytu następuje z reguły transzami, przy czym wypłata kolejnej transzy uzależniona jest od właściwego wykorzystania poprzedniej. Często wykorzystywana jest karencja, czyli odroczenie spłaty rat kapitałowych kredytu na pewien okres, np. niezbędny do osiągnięcia zdolności produkcyjnej. w okresie karencji kredytobiorca spłaca jedynie raty odsetkowe.

Faktoring

Faktoring jest jednym ze sposobów na poprawienie płynności bieżącej firmy oraz krótkoterminowe finansowanie działalności gospodarczej. Zaliczany jest on do kategorii umów nienazwanych, ale uznaje się go za alternatywę kredytu obrotowego. Podstawową zaleta faktoringu jest przyspieszenie rotacji należności, a wraz z tym skrócenie okresu oczekiwania na środki pieniężne. Szybki cykl rotacji środków pieniężnych, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowych terminów płatności zobowiązań, pozwala przedsiębiorstwu na uzyskanie swoistego „kredytu kupieckiego u instytucji faktoringowej.”leasing

Faktoring polega na nabywaniu pieniężnych wierzytelności handlowych przez faktora (bank lub firmę faktoringową), za określonym wynagrodzeniem, z przejęciem lub bez przejęcia ryzyka niewypłacalności dłużnika. W praktyce nabywane są jedynie wierzytelności krótkoterminowe, o terminach płatności od 14 dni do 120 dni.

Umowę faktoringu zawierają dostawcy towarów lub usług, czyli faktorant, oraz nabywca wierzytelności, czyli faktor. Odbiorca towarów lub usług jest uczestnikiem transakcji, ale nie jest strona zawieranej umowy. zawarcie umowy faktoringowej nie jest jednak możliwe, jeżeli dłużnik w umowie z dostawcą zamieści klauzule zakazującą cesji wierzytelności na osobę trzecią.

Leasing

Leasing jest drugim po kredytach, najczęściej wykorzystywanym przez MŚP źródłem finansowania. Stanowi on formę finansowania inwestycji, polegająca na uzyskaniu prawa do użytkowania określonej rzeczy z zamian za ustalony czynsz, bez konieczności jej bezpośredniego zakupu.

Należy podkreślić, że wzięcie określonego dobra w leasing nie jest rodzajem jego zakupu. Umowa leasingu zbliżona jest raczej do umowy dzierżawy lub umowy najmu. Zgodnie z definicją w Kodeksie Cywilnym: „przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego”.

Istnieje wiele rodzajów i form leasingu. Najbardziej rozpowszechnione w praktyce gospodarczej są jednak dwa podziały umów leasingowych. według pierwszego z nich leasing dzielony jest na:

  • leasing bezpośredni
  • leasing pośredni

Według drugiego podziału wyróżniamy leasing:

  • operacyjny (bieżący)
  • finansowy (kapitałowy)
  • zwrotny

Franczyza

franczyzaZgodnie z przyjętą w polskiej doktrynie prawa definicją, umowa franczyzy oznacza stosunek prawny, na podstawie którego franczyzodawca (organizator sieci), zobowiązuje się do udostępnienia podmiotowi korzystającemu z franczyzy (franczyzobiorcy, uczestnikowi sieci) prawa do korzystania przez czas nieokreślony lub określony z oznaczenia jego firmy, godła, emblematu, symboli, patentów, wynalazków, znaków towarowych, know-how, koncepcji i techniki prowadzenia określonej działalności gospodarczej z zachowaniem stosowanego przez niego zewnętrznego i wewnętrznego wyposażenia pomieszczeń oraz do udzielania mu stosownej pomocy.

Dawcą jest z reguły firma dobrze znana na rynku, o ugruntowanej pozycji, choć niekoniecznie zaliczająca się do grona wielkich przedsiębiorstw. Ideą franczyzy jest bowiem wyjątkowość pomysłu, na którym swe funkcjonowanie opiera dawca. Nie zawsze jest to najnowocześniejsza technologia, równie dobrze może to być określone rozwiązanie organizacyjno – zarządcze, znak towarowy czy tez doświadczenie dawcy. Aktualnie na polskim rynku działa około 210 systemów franczyzowych, które obejmują prawie każdą branżę handlu i usług. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są na stronie Polskiego Portalu Franchisingowego.

inwestycje i finanse

Alternatywne formy

Fundusze Venture Capital

Fundusze Venture Capital są to wyspecjalizowane firmy, często powiązane z bankami i innymi instytucjami finansowymi, zajmujące się w przedsięwzięcia obarczone wysokim ryzykiem, ale zarazem umożliwiające osiągnięcie wysokiej stopy zwrotu z zainwestowanych środków. Przedmiotem zainteresowania funduszy venture capital są przedsięwzięcia innowacyjne i firmy o dużym potencjale wzrostu. Specjalizują się one w inwestowaniu w małe i średnie przedsiębiorstwa, które dzięki takiemu wsparciu mogą rozwinąć i zwiększyć swoją działalność, a w konsekwencji poprawić wyniki finansowe. Fundusze udostępniają kapitały, stając się w zamian współwłaścicielem firmy.newconnect

Środki funduszy venture capital inwestowane są na pewien czas. Z reguły wynosi on od 3 do 7 lat, stąd jest to kapitał długoterminowy. Oprócz środków pieniężnych, inwestorzy venture capital wnoszą do firmy bogate doświadczenie oraz rozległe kontakty w biznesie i instytucjach finansowych, które również są bardzo istotne. Należy pamiętać tu o tym, że osoba, która doskonale radziła sobie w zarządzaniu małą firmą zatrudniającą kilkunastu pracowników, nie zawsze poradzi sobie np. w kierowaniu firmą zatrudniającą 200 pracowników i posiadającą rozbudowaną sieć dystrybucji. Gdy wartość firmy wzrośnie do zakładanego przez fundusz poziomu, odsprzedaje on posiadane udziały wprowadzając akcje spółki na giełdę, znajdując inwestora branżowego lub też odsprzedając posiadane udziały pozostałym właścicielom – w zależności od tego która z tych form przyniesie większy dochód.

Publiczna emisja akcji na rynku kapitałowym

Pod pojęciem rynku kapitałowego rozumiany jest środków finansowych przeznaczanych na inwestycje średnio – i długoterminowe. Spotykają się na nim podmioty poszukujące zasilenia finansowego oraz inwestorzy chcący ulokować swoje nadwyżki finansowe. Pozyskiwanie kapitału na tym rynku odbywa się przede wszystkim poprzez:

  • emisję akcji
  • emisje obligacji

Finansowanie za pomocą emisji akcji zaliczane jest do finansowania kapitałami własnymi, emisja obligacji porównywalna jest natomiast z zaciągnięciem kredytu bankowego.

W przypadku pozyskiwania kapitału na rynku kapitałowym możemy liczyć na następujące zalety takiej decyzji:

  • możliwość pozyskania znacznych kapitałów – dzięki obecności na rynku wielu inwestorów;
  • możliwość wyceny i zbycia posiadanych obligacji lub akcji po cenie rynkowej, dzięki istnieniu rozwiniętego, wtórnego rynku papierów wartościowych;
  • bezpłatna, ogólnokrajowa reklama przedsiębiorstwa, która wynika z dużego zainteresowania spółkami publicznymi przez dziennikarzy, analityków finansowych oraz inwestorów;
  • zwiększenie wiarygodności przedsiębiorstwa wynikające z poddania się ścisłym obowiązkom informacyjnym;
  • ułatwione oraz tanie pozyskiwanie kolejnych kapitałów dzięki uzyskanej przez przedsiębiorstwo wiarygodności oraz prestiżu.

NewConnect

NewConnect to rynek inwestycyjny na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, który powstał z myślą o młodych firmach z dużym potencjałem wzrostu, które poszukują zastrzyku kapitału do rozwoju swojej działalności. Emitenci chcący zadebiutować na NewConnect muszą spełnić następujące kryteria:

  • status spółki akcyjnej bądź spółki komandytowo-akcyjnej;
  • nieprowadzenie wobec spółki postępowania upadłościowego lub likwidacyjnego;
  • nieograniczona zbywalność akcji;
  • korzystanie z pomocy Autoryzowanego Doradcy oraz Animatora Rynku/Market Maklera;
  • sporządzenie dokumentu informacyjnego.

rynek giełdowyW przypadku przeprowadzania oferty prywatnej na NewConnect nie ma obowiązku sporządzania prospektu emisyjnego, lecz emitent zobowiązany jest do stworzenia Dokumentu Informacyjnego, którego zakres został szczegółowo określony w Regulaminie Alternatywnego Systemu Obrotu NewConnect. Jeżeli jednak spółka decyduje się na emisję o charakterze publicznym, wówczas niezbędne jest przygotowanie prospektu emisyjnego lub memorandum informacyjnego. Po przeprowadzeniu oferty, następnym etapem procedury wejścia na NewConnect jest wniosek o wprowadzenie emitowanych przez spółkę instrumentów finansowych do obrotu, do którego dołączany jest Dokument Informacyjny (ew. prospekt emisyjny lub memorandum informacyjne) oraz pozostałe załączniki. W ciągu 5 dni roboczych od daty złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku, Zarząd Giełdy Papierów Wartościowych podejmuje decyzję o zaakceptowaniu bądź odrzuceniu wniosku. W przypadku decyzji negatywnej, emitent ma 5 dni od chwili jej otrzymania, na ponowne złożenie wniosku. Po wydaniu decyzji pozytywnej następuje rejestracja wprowadzanych do obrotu instrumentów finansowych w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych oraz wyznaczenie pierwszego dnia notowań.

  • calorific